นางสาวจันทร์เพ็ญ เกษตรสินธ์ ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมการควบคุมไฟป่าเชียงใหม่ และหัวหน้าชุดปฏิบัติการพิเศษเหยี่ยวไฟเชียงใหม่ เล่าว่าสถานการณ์ไฟป่าในปี 2566 นี้ มีแนวโน้มที่จะรุนแรงมากกว่าทุกปี “ปีนี้เราเริ่มเข้าสู่ช่วงเอลนีโญ่ ซึ่งจะวนรอบมาทุก ๆ ประมาณ 4 ปี   นับตั้งแต่ต้นปีนี้มา แล้งมาก มีฝนตกแค่ครั้งเดียวเท่านั้น แต่สำหรับพื้นที่ป่าไม้ ป่าสงวนแห่งชาติในพื้นที่รับผิดชอบของเราคือ เชียงใหม่ ปีนี้มีจุด hotspot  แล้วเป็นพันจุดตั้งแต่ก่อนที่จะเข้าสู่ช่วงที่ไฟป่ามีความรุนแรงที่สุดของปีคือช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน”

จากสถิติของกรมป่าไม้ พบว่าตั้งแต่เริ่มปีงบประมาณปัจจุบัน จนถึงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2566 ในภาคเหนือเพียงภูมิภาคเดียว มีการเกิดไฟป่าแล้ว 759 ครั้ง มีพื้นที่ป่าไม้ที่ได้รับผลกระทบ 16,959.21 ไร่ ในจำนวนนี้เป็นไฟป่าในจังหวัดเชียงใหม่ 344 ครั้ง และพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบรวม 8,588 ไร่  หรือประมาณครึ่งหนึ่งของทั้งหมด และถ้าเทียบกับปีก่อนหน้านี้ในช่วงเดียวกัน จังหวัดเชียงใหม่เกิดไฟป่า 138 ครั้ง และมีพื้นที่ถูกไฟไหม้ 2,298 ไร่

ไฟป่า เป็นภัยที่เกิดขึ้นทุกปีและส่งผลกระทบโดยตรงต่อป่าไม้ สัตว์ และผลกระทบทางอ้อมต่อชุมชนที่อยู่ใกล้บริเวณที่เกิดไฟป่า  รวมทั้งฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ที่กำลังเป็นปัญหาอยู่ทั่วภูมิภาคในขณะนี้

“ฝุ่น PM2.5 เราทราบกันว่าเล็กจนขนจมูกเรากรองไม่ได้ และฝุ่นจะเข้าสู่ร่างกายไปสะสมที่ปอดโดยตรง เท่ากับการตายผ่อนส่ง  เจ้าหน้าที่ด่านหน้าของเราที่ต้องเข้าเผชิญไฟโดยตรง ต้องเสี่ยงอันตรายทั้งจากไฟ และจากฝุ่นพวกนี้ทุกวัน ยิ่งช่วงพีคของไฟป่า เราทำงานกันทั้งกลางวันกลางคืน ความเสี่ยงยิ่งมากขึ้นโดยเฉพาะพื้นที่ที่เกิดไฟป่ามักอยู่ในป่าลึกซึ่งเข้าถึงได้ยากมาก”

ไฟป่าเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกปีเริ่มตั้งแต่ปลายฤดูฝน และตลอดฤดูแล้ง  โดยเกิดจากหลายสาเหตุ แต่ที่สำคัญที่สุด คือ การกระทำของมนุษย์  การเพิ่มจำนวนประชากร ทำให้เกิดความต้องการใช้ทรัพยากรมากขึ้นเพื่อเลี้ยงปากท้อง  การที่คนต้องเข้าไปหาของป่ามากขึ้น ทำให้ความเสี่ยงที่จะเกิดไฟป่าเพิ่มขึ้น เช่น การจุดไฟในป่าแล้วดับไม่สนิท ยิ่งในฤดูแล้ง ใบไม้แห้งทับถมกันมาก ยิ่งทำให้ไฟลามเร็วและรุนแรงมากขึ้น

นางสาวจันทร์เพ็ญอธิบายว่า ในระยะ 10 ปีหลังมานี้ ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และภาคประชาชนในการจัดการเชื้อเพลิงและให้ความรู้เกี่ยวกับไฟป่ามีมากขึ้น ทำให้การควบคุมไฟป่ามีประสิทธิภาพมากขึ้น แม้ว่าจำนวนการเกิดไฟป่าจะเพิ่มมากขึ้นก็ตาม

ในระดับนโยบาย ผู้ว่าราชกาจังหวัดรและส่วนราชการต่าง ๆ ได้ประสานงานกัน และได้มีการให้อำนาจแบบ single command แก่หัวหน้าส่วนราชการ ทั้งระดับจังหวัด อำเภอและท้องถิ่นในการสั่งการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทุกแห่ง ทำให้การเฝ้าระวัง ควบคุม และการดับไฟมีประสิทธิภาพมากขึ้น   มีการเฝ้าระวังพื้นที่สำคัญเป็นพิเศษ เช่น บริเวณรอบๆ ดอยสุเทพ และพื้นที่ที่เกิดไฟป่าบ่อยครั้ง

นอกจากนี้ ยังมีการปฏิบัติตามมาตรการป้องกัน การจัดการเชื้อเพลิงในหลายรูปแบบผสมผสานกัน เช่น การถางทำแนวกันไฟ การ “ชิงเผา” คือการนำใบไม้แห้งไปเผาเสียก่อนที่จะปล่อยให้เกิดไฟป่า ซึ่งต้องมีการควบคุมและดูจนดับสนิทเพื่อลดปริมาณเชื้อไฟตามธรรมชาติ การนำใบไม้กิ่งไม้แห้งไปทำปุ๋ย การเพิ่มมูลค่าเพื่อสร้างแรงจูงใจให้เกิดความร่วมมือ

“แต่ปัญหานี้ แก้ไม่ได้ง่ายๆ  เราอาจจะจัดการเชื้อเพลิงได้ แต่ปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้และทำให้แก้ปัญหาได้ยาก นั่นคือเรื่องของจิตสำนึก  อย่างที่ทราบกันว่าสาเหตุสำคัญของการเกิดไฟป่า คือ มนุษย์  และความเชื่อว่าหลังมีไฟป่าแล้วพืชพรรณจะแตกใหม่มากกว่าเดิม ซึ่งไม่จริงและยังสร้างความสูญเสียในเชิงทรัพยากรมากมหาศาล  การแก้ไขที่สำคัญ คือ การสร้างจิตสำนึกให้มากพอที่จะลบล้างความเชื่อเก่า ๆ ซึ่งต้องใช้เวลา ต้องทำให้คนที่เขาไม่เห็นด้วยหรือคิดต่าง ได้เห็นว่าสิ่งที่เขาทำนั้นมีผลกระทบต่อตัวเขาเองอย่างไร”

หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน จึงได้ร่วมกันให้ความรู้ จัดการฝึกอบรมผ่านสื่อต่างๆ ผ่านกิจกรรมกับประชาชนในทุกระดับ เพื่อให้ทุกคนทราบถึงผลกระทบ และสิ่งที่แต่ละคนจะช่วยได้  รวมถึงการเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บุกรุก เผาป่าให้กลายเป็นเครือข่ายดูแลรักษาป่า

ภาคเอกชนเองก็มีความสำคัญในการช่วยแก้ไขปัญหา อาทิ การร่วมกิจกรรมวันรณรงค์ให้ปลอดควันพิษจากไฟป่า 24 กุมภาพันธ์  การจัดกิจกรรมอาสาทำแนวกันไฟ  การบริจาคอุปกรณ์เครื่องมือในการป้องกันและดับไฟ เช่น นิสสัน ที่ได้ร่วมมือกับดีลเลอร์ในการให้ยืมระกระบะ นิสสัน นาวารา 2 คันสำหรับทีมเหยี่ยวไฟใช้ในช่วงที่ถือได้ว่าเป็นช่วงพีคของการเกิดไฟป่า เพื่อให้เข้าถึงพื้นที่ที่เกิดไฟป่าได้เร็วขึ้น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพื้นที่กันดารต้องอาศัยยานพาหนะที่มีความบึกบึน ทนและสมรรถนะดี สามารถขนอุปกรณ์เครื่องมือที่จำเป็นได้มากขึ้น

อิซาโอะ เซคิกุจิ ประธาน นิสสัน ประเทศไทย กล่าวว่า “นิสสันดำเนินธุรกิจในประเทศไทยมานานกว่า 70 ปี และถือว่าเราเป็นสมาชิกของสังคมไทยที่มีหน้าที่ปกป้องดูแลทรัพยากรเช่นเดียวกับชาวไทยทุกคน เราตระหนักดีว่าในฤดูแล้งนั้น ไฟป่าเป็นปัญหาระดับชาติที่ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ แต่ยังทำให้เกิดฝุ่น PM2.5 ที่เป็นภัยต่อสังคมในวงกว้าง การป้องกันและดับไฟที่จุดเกิดเหตุจึงเป็นภารกิจที่สำคัญและต้องอาศัยความกล้าที่จะเผชิญทุกความท้าทายในการระงับปัญหานี้ เราจึงได้สนับสนุนด้วยการให้ยืม นิสสัน นาวารา รถกระบะที่มี DNA แห่งความทนทานพร้อมลุยที่สืบทอดกันมารุ่นต่อรุ่น  และได้มอบอุปกรณ์ที่จำเป็น เพื่อช่วยให้คนที่เป็นด่านหน้าสามารถเผชิญและพิชิตไฟป่าได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ในช่วงเวลาที่สถานการณ์ไฟป่ารุนแรงที่สุดของปี”

นางสาวจันทร์เพ็ญกล่าวเสริมว่า “นอกจากความตระหนักแล้ว คนที่ปฏิบัติงานด้านหน้าแค่ต้องการกำลังใจ ขอให้คนในเมืองช่วยเป็นกระบอกเสียงสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับไฟป่า การป้องกัน ขอให้ไม่ทิ้งกัน อย่างน้อยได้ทราบว่าเราทุ่มเทกันมากแค่ไหนเท่านี้ก็พอ”

The post “ทีมเหยี่ยวไฟพร้อมลุยสู้ไฟป่าหน้าแล้ง รักษาผืนป่า ลดฝุ่นควันเพื่อคนไทย” นิสสันร่วมกิจกรรมวันรณรงค์ให้ปลอดควันพิษจากไฟป่า  นำทีมให้ยืมกระบะนิสสันนาวาราสนับสนุนชุดปฏิบัติการพิเศษเหยี่ยวไฟช่วงฤดูแล้ง appeared first on SD Thailand.

ภายใต้ต้นไม้ใหญ่ที่ร่มรื่นของสวนลุมพินี ในวันเสาร์ซึ่งถือเป็นวันหยุดงานของคนทั่วไป แต่ยังมีอาสาสมัครที่รักต้นไม้กลุ่มหนึ่งตื่นแต่เช้าเพื่อมาทำกิจกรรม “หมอต้นไม้” ซึ่งจัดโดยกลุ่มธุรกิจ tcp ณ เกาะลอย สวนลุมพินี

กลุ่มธุรกิจ tcp ผู้ผลิต และเป็นผู้จัดจำหน่ายเครื่องดื่มภายใต้แบรนด์กระทิงแดง (เรดบูล) เรดดี้ โสมพลัส สปอนเซอร์ แมนซั่ม เพียวริคุ และซันสแนค เปิดตัว tcp Spirit ร่วมกับSpirit เดอะ คลาวด์ และกลุ่มบิ๊กทรี โดยได้รับการสนับสนุนจากกรุงเทพมหานคร

กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อมุ่งหวังให้อาสาสมัครได้เรียนรู้ และเพิ่มทักษะเกี่ยวกับการดูแลรักษาต้นไม้ใหญ่อย่างถูกวิธี เพราะต้นไม้ใหญ่ไม่เพียงจะเป็นที่กักเก็บน้ำตามธรรมชาติ รักษาความชุ่มชื่น รักษาความหลากหลายทางระบบนิเวศ ช่วยฟอกอากาศ ป้องกันฝุ่น และทำให้คนเมืองมีสุขภาพจิตที่ดีแล้ว ต้นไม้ที่มีอายุมากยังเป็นทรัพยากรที่มีค่าของประเทศ เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต ที่จะคอยบอกเล่าเรื่องราวในอดีตของชุมชนให้คนรุ่นหลังได้รับรู้ แต่ปัญหาที่พบคือต้นไม้ใหญ่ในเมืองไม่ได้รับการดูอย่างถูกต้อง ทั้งในระดับเจ้าหน้าที่รัฐที่ขาดความรู้ ขาดอุปกรณ์ในการดูแลต้นไม้ใหญ่ที่เป็นสมบัติของเมือง ขณะเดียวกันระดับประชาชน

กิจกรรมหมอต้นไม้ จึงเน้นการดูแลต้นไม้ใหญ่ที่มีอายุมาก มากกว่าการปลูกต้นไม้ใหม่ กิจกรรมนี้ไม่เพียงจะสนับสนุนให้เกิดการดูแลต้นไม้ในเมืองอย่างถูกวิธีเท่านั้น แต่เมื่ออาสาได้เรียนรู้ ได้ลงมือทำ และได้นำประสบการณ์กลับไปใช้ที่บ้าน หรือในชุมชน จนเกิดเป็นกระบวนการเรียนรู้ พัฒนา และต่อยอด ที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง

สราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มธุรกิจ tcp กล่าวว่า tcp Spirit เป็นโครงการที่เน้นการทำกิจกรรมร่วมกับอาสาสมัคร และภาคีเครือข่ายด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยมุ่งสนับสนุนให้เหล่าอาสาสมัครที่เป็นคนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ถึงการเชื่อมโยงของสรรพสิ่งรอบตัวเรา ผ่านทางกิจกรรมที่สอดแทรกสาระความรู้ แฝงความสนุกสนาน และประสบการณ์แปลกใหม่ พร้อมกับได้ลงมือทำเองทุกขั้นตอน และเมื่อสิ้นสุดกิจกรรมแล้ว อาสาสมัครสามารถนำประสบการณ์ที่ได้จากการเรียนรู้มาสร้างการเปลี่ยนแปลงให้กับตนเอง ชุมชน และสังคมได้

“หลักเกณฑ์การคัดเลือกอาสาสมัคร เราให้ผู้สมัครทุกคนเขียนบอกเล่าได้ว่าทำไมถึงสนใจกิจกรรมนี้และที่สำคัญจะนำความรู้ที่ได้ในวันนี้ไปขยายผลอย่างไรบ้าง ซี่งเราสามารถคัดเลือกได้ 160 คนเพื่อมาทำกิจกรรมในวันนี้ ซึ่งเราคาดหลังว่า อาสาสมัครเหล่านี้จะมีความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับต้นไม้ และส่งต่อความรู้เหล่านี้ไปไปยังกลุ่มอื่น ๆ”  

ด้าน อเล็กซ์ เรนเดล ดารานักแสดง ผู้หลงใหลในธรรมชาติ และชื่นชอบการดำน้ำ ก่อนจะมองเห็นศักยภาพของตัวเองด้านการอนุรักษ์สัตว์และธรรมชาติ อเล็กซ์ได้ทุ่มเทอย่างมากกับงานค่ายสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อให้เด็กๆ ที่เข้ามาเรียนรู้ ได้เข้าใจในธรรมชาติ และส่งเสริมให้เกิดความคิดด้านการอนุรักษ์อย่างเป็นระบบ เพื่อโตขึ้นจะได้เป็นที่พึ่งพาของสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติได้

อเล็กซ์จึงเป็นเสมือนตัวแทนของคนรุ่นใหม่ที่จะมาร่วมแบ่งปันประสบการณ์การทำงานด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติ และเป็นแบรนด์แอมบาสเดอร์ของโครงการนี้ เพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการทำงานด้านสิ่งแวดล้อมให้กับอาสาสมัคร

“วันนี้ดีใจที่ได้เห็นอาสาสมัครในกรุงเทพฯมารับองค์ความรู้จากผู้เชี่ยวชาญด้านต้นไม้ ซึ่งองค์ความรู้ในวันนี้จะนำไปสู่การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อดูแลต้นไม้ในเมืองซึ่งมีจำนวนมาก ซึ่งต้องอาศัยอาสาสมัครในวันนี้นำกระบวนการที่ได้เรียนรู้ไปช่วยสร้างแรงบันดาลใจให้คนอื่น ๆ ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลต้นไม้ในเมืองของเรา”

ข่าวเกี่ยวข้อง

• อเล็กซ์ เรนเดล “สิ่งแวดล้อมศึกษา เป็นศาสตร์ ไม่ใช่เป็น Environmental Education ที่สอนให้คนรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมเท่านั้น”

The post เมื่อต้นไม้ใหญ่ป่วย ต้องมีหมอรักษา tcp Spirit ปลุกพลังจิตอาสา”หมอต้นไม้” appeared first on SD Thailand.