ปี 2567 ประเทศไทยมีขยะอาหารกว่า 10.1 ล้านตัน/ปี หรือ 154 กิโลกรัม/คน/ปี สัดส่วนขยะอาหาร คิดเป็น 36.79% หรือราว 1 ใน 3 ของปริมาณมูลฝอยทั้งประเทศ 40% ยังรับประทานได้ และ 60% ไม่สามารถรับประทานได้

แหล่งกำเนิด สำคัญของ ขยะอาหาร ประกอบด้วย

• ตลาดสด มีปริมาณขยะอาหารถึง 77.26% จากปริมาณมูลฝอยโดยรวมที่เกิดขึ้น​
• ห้าง/ร้าน มีปริมาณขยะอาหาร 54.94%
• สำนักงาน มีปริมาณขยะอาหาร 41.41%
• คอนโดมิเนียม มีปริมาณขยะอาหาร 40.98%
• โรงแรม มีปริมาณขยะอาหาร 37.03%
• วัด มีปริมาณขยะอาหาร 35.82%
• ครัวเรือน มีปริมาณขยะอาหาร 35.29%
• สถานศึกษา มีปริมาณขยะอาหาร 30.48%

นอกจากนี้ ยังพบปัญหาการจัดการ Food Waste ในประเทศไทย มีสาเหตุสำคัญ ต่อไปนี้

1. ขาดฐานข้อมูลปริมาณขยะอาหารจากแต่ละภาคส่วน
2. การเปลี่ยนพฤติกรรมผู้บริโภค (การบริโภค – การทิ้ง)
3. ไม่มีแนวปฏิบัติ ป้องกัน ลด และใช้ประโยชน์ขยะอาหารจากแหล่งกำเนิด
4. การบริจาคและส่งต่ออาหารส่วนเกินไม่ครอบคลุมทั้งประเทศ
5. ขาดแรงจูงใจ เครื่องมือ กลไก ให้ภาคธุรกิจปรับเปลี่ยนแนวปฏิบัติ ขณะที่เทคโนโลยียังมีราคาแพง
6. ไม่มีระบบคัดแยกขยะ ขาดระบบการจัดเก็บ และรายงานข้อมูลขยะอาหาร

เส้นทางสู่ Zero Food Waste

ประเทศไทย ได้มีการจัดทำโรดแม็พจัดการขยะอาหาร (พ.ศ.2566 – 2573) โดยวางเป้าหมายให้สอดคล้องกับ UN SDG Goals ในเป้าหมาย 12.3 ด้านการผลิตและบริโภคอย่างมีความรับผิดชอบ (Responsible Consumption & Production) โดยโฟกัสมิติลดการสูญเสียอาหารและขยะอาหาร โดยได้กำหนด​แผนขับเคลื่อน ออกเป็น 2 ระยะ คือ

• ระยะที่ 1 การพัฒนารูปแบบการลดขยะอาหาร (พ.ศ.2566-2570) ตั้งเป้าลดปริมาณอาหารจากแหล่งกำเนิดขยะให้น้อยลงกว่า 25% ในปี 2570
• ระยะที่ 2 การขยายผลการลดขยะอาหาร (พ.ศ.2571-2573) ตั้งเป้าลดปริมาณอาหารจากแหล่งกำเนิดขยะให้น้อยกว่า 50% ในปี 2573

โดยในแต่ละปี ได้กำหนดมาตรการสำคัญ เพื่อสามารถขับเคลื่อนไปสู่เป้าหมาย​ที่วางไว้ ไว้ดังนี้

ปี 2566

• ป้องกัน ลด จัดการขยะอาหารในภาคผู้จำหน่าย/ผู้ประกอบการ
• ปรับพฤติกรรมผู้บริโภค แนวปฏิบัติผู้จำหน่าย/ผู้ประกอบการ ลดขยะอาหาร

ปี 2567

• ผลักดันให้ประชาชนคัดแยกขยะอาหาร
• ผลักดันระบบคัดแยก เก็บขนขยะแบบแยกประเภท
• จัดระบบการจัดการขยะมูลฝอย ณ สถานที่กำจัดขยะมูลฝอย

ปี 2568

• พัฒนาระบบข้อมูลขยะอาหาร
• พัฒนาแพลตฟอร์มเครือข่าย Networking
• พัฒนารูปแบบ Business to Business Model
• สร้างระบบ Food Waste Knowledge Hub

ปี 2569-2570

• พัฒนานวัตกรรมการจัดการขยะอาหารสำหรับผู้ประกอบการและชุมชน
• สร้างเครือข่ายการจัดการและใช้ประโยชน์ขยะอาหาร
• สร้างกลไกแรงจูงใจด้านการเงินหรือภาษีผู้จำน่ายและผู้ประกอบการ

ปี 2571-2573 Goal

• ประกาศ Zero Food Waste ณ แหล่งกำเนิด
• เพิ่มเครือข่ายการนำอาหารส่วนเกินไปใช้ประโยชน์

​
อย่างไรก็ตาม การส่งเสริมความตระหนักรู้ในเรื่องของ การบริโภคที่ยั่งยืน เป็นปัจจัยสำคัญที่สามารถช่วยลดปริมาณขยะอาหารจากแหล่งกำเนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ​ ซึ่งสามารถปลูกฝังได้ผ่านแนวทาง ต่อไปนี้

• บริโภคอย่างพอเพียงและมีสติ ซื้อเท่าที่จำเป็น
• เข้าถึงข้อมูลที่โปร่งใส ฉลากสิ่งแวดล้อม วันหมดอายุ คุณค่าอาหาร
• พฤติกรรมผู้บริโภคใหม่ หนุนสินค้าท้องถิ่น เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
• การมีส่วนร่วมของสังคม วัฒนธรรมแบ่งปัน Food Sharing/Food Bank

The post ส่องสถานการณ์ ‘ขยะอาหาร’ พร้อมเป้าหมายขับเคลื่อนประเทศไทย สู่ ‘Zero Food Waste’ appeared first on SD Thailand.