อากาศที่สะอาด ไม่ได้เป็นเพียงประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังสะท้อนความเท่าเทียมและเป็นธรรมที่ทุกคนควรเข้าถึงอากาศที่สะอาดได้สำหรับการหายใจ  แต่วิกฤตสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นทั่วโลกยังส่งผลกระทบต่อความเหลื่อมล้ำ ซึ่งกลุ่มเปราะบางมักเป็นกลุ่มคนที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด​

กรีนพีซ ได้เผยแพร่รายงาน “ความแตกต่างใต้ท้องฟ้าเดียวกัน: ความเหลื่อมล้ำจากมลพิษทางอากาศ” หลังทำการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับคุณภาพอากาศและสถานการณ์มลพิษจาก PM 2.5 ใน 7 ประเทศ ประกอบด้วย อินเดีย มาเลเซีย ไทย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย ตุรกี และแอฟริกาใต้

รายงานระบุว่า มลพิษทางอากาศเป็นปัจจัยเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมที่ใหญ่ที่สุดต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงหรือร่างกายอ่อนแอ​ ได้แก่ เด็กทารก ผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 65 ปี และหญิงตั้งครรภ์ ที่มีแนวโน้มว่าจะได้รับมลพิษสูง หรือมีความยากลำบากในการเข้าถึงข้อมูลด้านมลพิษทางอากาศเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมดของประเทศ

ขณะที่ผลการศึกษาในครั้งนี้ ได้ค้นพบประเด็นที่น่าสนใจ ได้แก่

– มากกว่า 99% ของประชากรในแต่ละประเทศที่ระบุไว้ในรายงาน ซึ่งคิดเป็นจำนวนมากกว่า 1 ใน 4 ของประชากรโลก ได้รับฝุ่น PM2.5 สูงเกินกว่าค่าแนะนำด้านคุณภาพอากาศขององค์การอนามัยโลก (WHO Guideline) เพิ่มขึ้นจากในปี 2562 ที่มีสัดส่วน 90% (อ้างอิงจากผลกระทบด้านสุขภาพจากมลพิษทางอากาศ โดยมีการปรับค่ามลพิษในระดับต่ำกว่าที่เคยพิจารณามาก่อนที่ไม่เกิน 5  ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งหากได้รับฝุ่นเป็นเวลานาน แม้จะมีความเข้มข้นของค่ามลพิษต่ำ ก็เป็นสาเหตุของการเจ็บป่วยด้วยโรคที่สำคัญได้​)​

– อินเดียเป็นหนึ่งในประเทศที่มีคุณภาพอากาศแย่ที่สุด โดยมีสัดส่วนผู้ที่ได้รับฝุ่น PM2.5 สูงกว่า WHO Guideline กำหนดไว้กว่า 5 เท่า ถึง 95% (ความเข้มข้นมากกว่า 25 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ) และ  57% ที่ได้รับฝุ่น PM 2.5 สูงกว่า​ WHO Guideline ​ถึง 10 เท่า (ความเข้มข้นมากกว่า 50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ) โดยเฉพาะกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีมลพิษทางอากาศสูงเมื่อเทียบกับจำนวนประชากรทั้งหมด

–  ประชากรทั้ง 100% ในประเทศไทย ได้รับฝุ่น PM2.5 มากกว่าที่​ WHO Guideline กำหนดไว้ แม้แต่ในจังหวัดที่มีฝุ่นน้อยที่สุดก็ตาม โดยมีถึง 44 จังหวัดทั่วประเทศ ที่มีปริมาณฝุ่น PM2.5 สูงกว่าที่ WHO Guideline กำหนดไว้ถึง 5 เท่า ซึ่งมากเป็นอันดับ 3 ของการศึกษาครั้งนี้ รองจาก อินเดีย และตุรกี

– ขณะที่เด็กทารกและผู้สูงอายุของไทย มีแนวโน้มอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่มีความเข้มข้นของฝุ่น PM 2.5 สูงกว่า WHO Guideline กำหนดไว้ถึง 5 เท่า (ความเข้มข้นมากกว่า 25 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) ซึ่งเด็กทารกทั้ง 100% ได้รับฝุ่น PM2.5 สูงกว่าที่ WHO Guideline กำหนดไว้

– ไม่เพียงแค่ความเสี่ยงจากการต้องเผชิญกับมลพิษเท่านั้น แต่ยังมีความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมอีกด้วย โดยประชากรมากกว่าครึ่งหนึ่งในเกือบทุกประเทศที่ศึกษาในรายงานนี้ รวมทั้งประเทศไทย (48%) ​ไม่สามารถเข้าถึงสถานีวัดคุณภาพอากาศภายในรัศมี  25 กิโลเมตร โดยเฉพาะในอินเดีย ที่มากกว่า 70% ของประชากรทั้งหมดในประเทศไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลของสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศภายในระยะรัศมี 25 กิโลเมตรได้

อวินาช ชันชาล ผู้จัดการฝ่ายงานรณรงค์ กรีนพีซ อินเดีย กล่าวว่า “รายงานฉบับนี้ ทำให้เห็นว่าสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศของอินเดียมีจำนวนน้อยจนน่าตกใจเมื่อพิจารณาจากขนาดของประเทศ การรายงานคุณภาพอากาศแบบเรียลไทม์คือขั้นตอนแรกของการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ ถึงเวลาแล้วที่รัฐบาลต้องดำเนินการจัดทำระบบตรวจวัดคุณภาพอากาศที่มีประสิทธิภาพทั่วทั้งประเทศ และเผยแพร่ข้อมูลสู่สาธารณะแบบเรียลไทล์ควบคู่ไปกับการแนะนำด้านสุขภาพ และมีระบบการแจ้งเตือน เช่น “การแจ้งเตือนสีแดง” สำหรับวันที่มีมลพิษทางอากาศสูง เพื่อให้ประชาชนสามารถปกป้องสุขภาพของตัวเองได้ และกำหนดมาตรการให้ผู้ที่ปล่อยมลพิษลดการปล่อยมลพิษเพื่อเป็นการปกป้องสิ่งแวดล้อม”

เฉินหย่งเหริน  ผู้ประสานงานรณรงค์อาวุโส ฝ่ายงานรณรงค์ด้านมลพิษทางอากาศทั่วโลก กล่าวว่า “การเข้าถึงข้อมูลด้านคุณภาพอากาศ และการเข้าถึงอากาศสะอาดคือปัญหาของความเหลื่อมล้ำ ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงคือผู้ที่ต้องการใช้ประโยชน์สูงสุดจากการเข้าถึงข้อมูลด้านคุณภาพอากาศ ซึ่งทุกคนควรมีสิทธิได้เข้าถึงอากาศสะอาดและสิ่งแวดล้อมที่ดี  นโยบายของรัฐเพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงอากาศสะอาดถือเป็นเรื่องเร่งด่วนและสำคัญในการรักษาสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน”

ส่วนในประเทศไทย สถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศของภาครัฐในไทยยังมีน้อยเมื่อเทียบกับประชากรทั้งหมดของประเทศ ประชาชนในบางจังหวัดไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลจากสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศได้ในระยะรัศมี 25 กิโลเมตร มีประชากรเพียงร้อยละ 26.8 เท่านั้นที่พักอาศัยอยู่ในระยะรัศมี 5 กิโลเมตร การรับรู้ข้อมูลด้านคุณภาพอากาศ ณ สถานที่และเวลาจริงจะช่วยให้ประชาชนสามารถปกป้องสุขภาพตัวเองได้ และหน่วยงานรัฐสามารถนำข้อมูลไปแก้ไขปัญหาด้านมลพิษทางอากาศได้ตรงจุดมากขึ้น

อัลลิยา เหมือนอบ ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านมลพิษทางอากาศกรีนพีซ ประเทศไทย กล่าวว่า “เพื่อให้การแก้ปัญหามลพิษทางอากาศของไทยมีประสิทธิภาพและเป็นรูปธรรม รัฐบาลต้องประกาศใช้กฎหมายควบคุมการปล่อยฝุ่น PM2.5 จากปลายปล่องโรงงานอุตสาหกรรม และกฎหมายการรายงานและเปิดเผยข้อมูลการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายสารมลพิษ (Pollutant Release and Transfer Register หรือ PRTR) และระบุให้ฝุ่น PM2.5 อยู่ในรายชื่อสารที่ภาคอุตสาหกรรมต้องรายงานข้อมูลการปล่อยสู่สาธารณะ เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการเฝ้าระวัง ตรวจสอบ และป้องกันสุขภาพประชาชนจากฝุ่น PM2.5 ได้”

ทั้งนี้ รายงาน “ความแตกต่างใต้ท้องฟ้าเดียวกัน: ความเหลื่อมล้ำจากมลพิษทางอากาศ” ในส่วนของประเทศไทย สามารถดูได้ที่ https://www.greenpeace.org/thailand/publication/24564/climate-airpollution-inequity-report/

The post กรีนพีซ เปิดผลศึกษา ‘มลพิษทางอากาศ’ ชี้คนไทยทั้งประเทศ ได้รับ PM 2.5 สูงกว่า​ WHO แนะนำ แถมเกือบครึ่งประเทศเข้าไม่ถึงข้อมูลด้านคุณภาพอากาศ appeared first on SD Thailand.

คนทั้งโลกต่างช็อกกันเป็นแถว เมื่ออดีตนายกรัฐมนตรีวัย 92 ปี ชนะการเลือกตั้งประเด็นการกลับคืนสู่อำนาจ มีความหมายต่อเรื่องสิ่งแวดล้อมอย่างไร

ตัน ศรี ดร.มหาเธร์ มูฮัมหมัด ได้ทวงคืนตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งมาเลเซียที่เขาเคยดำรงมาเป็นเวลากว่า 2 ทศวรรษ หลังจากการเลือกตั้งครั้งประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา โดยพรรค Pakatan Harapan สามารถยุติบทบาทการปกครองของนาจิบ ราซัค ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นรัฐบาลที่ทุจริตและปกครองไม่เป็นธรรม

แต่การพัฒนาอย่างยั่งยืนจะเป็นอย่างไร?
การกลับมาของมหาเธร์ครั้งนี้ จะหมายถึงการสร้างพื้นที่สีเขียวให้มาเลเซียเพิ่มขึ้น หรือตรงกันข้าม?

จากการบันทึกด้านการพัฒนาทียั่งยืนของมหาเธร์นั้น อาจไม่ได้มีเหตุผลมากมายที่จะทำให้นักสิ่งแวดล้อมเทใจให้ได้ นับตั้งแต่ภายใต้การบริหารของเขาตั้งแต่ปี ค.ศ.1981–ค.ศ.2003 พบว่ามาเลเซียสูญเสียพื้นที่ป่าประมาณ 5 ล้านเอเคอร์หรือประมาณ 69 เท่าของขนาดประเทศสิงคโปร์

ในเวลานั้นมหาเธร์ เคยตอบจดหมายถึงเด็กชายชาวอังกฤษวัย 10 ขวบเมื่อปี 1987 แสดงให้เห็นถึงจุดยืนที่มีต่อการตัดไม้ทำลายป่าโดยได้กล่าวไว้ว่า

“การตัดไม้ในมาเลเซีย ที่เป็นผลมาจากการขายไม้ซุงนั้น เป็นเรื่องที่น่าละอายเป็นอย่างมากหรืออย่างไร?”

เขายังชี้ให้เห็นถึงสมัยที่มาเลเซียถูกปกครองโดยรัฐบาลอังกฤษว่า พื้นที่ป่ากว่าล้านเอเคอร์ถูกเผาเพื่อนำมาทำสวนยาง และอุตสาหกรรมไม้ซุงนี้ยังมีส่วนช่วยให้คนจนกว่าหมื่นชีวิตในมาเลเซียมีชีวิตการเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

“ดังนั้น หนูคิดว่าพวกเขาควรกลับไปจน เพียงเพราะหนูอยากศึกษาด้านสัตว์ป่าเขตร้อนชื้นเท่านั้นหรือ?”

นอกจากนี้ ในจดหมายยังได้ระบุถึงอุทยานแห่งชาติมาเลเซีย ที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยต้นไม้และสัตว์ต่างๆ ซึ่งไม่อนุญาตให้มีการตัดไม้และฆ่าสัตว์ในบริเวณพื้นที่ดังกล่าว

“ทุกครั้งที่เราเข้าป่าเพื่อตัดไม้ เราก็จะตัดเฉพาะต้นที่มีอายุสมควรแก่การตัดเท่านั้น ขณะเดียวกัน เรายังปลูกต้นไม้ทดแทนไปด้วย”

นับจากนั้นเป็นต้นมา มาเลเซียล้มเหลวในการปฏิบัติตามกฎข้อบังคับว่าด้วยการปกป้องสิ่งแวดล้อม ส่งผลให้บริษัทไม้ซุงในรัฐซาราวัคไม่ได้รับผลกระทบจากการปราบปรามการตัดไม้อย่างผิดกฎหมายและยังคงรุกล้ำโค่นต้นไม้ในพื้นที่ป่าสงวนอย่างต่อเนื่อง ทั้งยังทำลายระบบความหลากหลายทางชีวภาพของมาเลเซียกินพื้นที่เป็นวงกว้าง ส่วนพรรคที่บริหารมาเลเซียก่อนหน้านี้ ได้ดำเนินการเฉพาะเมื่อถึงฤดูที่เมฆหมอกควันลอยผ่านไปยังคาบสมุทรมาเลเซียเท่านั้น

พลังงานทดแทนถือเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สร้างความกังวลให้กับมหาเธร์ เมื่อมาเลเซียถือว่าเป็นประเทศที่มีตลาดพลังงานแสงอาทิตย์ใหญ่เป็นอันดับสามในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ แต่แทบจะไม่ได้ยินชื่อเสียงด้านนี้เลย กอปรกับ Assaad Razzouk หัวหน้าฝ่ายบริหารด้านพลังงานสะอาดแห่งบริษัท Sindicatum Sustainable Resource ได้ชี้ให้เห็นจำนวนการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ในมาเลเซียลดลงในปีที่ผ่านมา นี่เป็นเพราะส่วนหนึ่งของการสิ้นสุดของอัตราค่า FIT ที่อนุญาตให้เจ้าของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ขายพลังงานของพวกเขากลับคืนสู่ระบบไฟฟ้า

คุณหมอสั่งอะไร

นโยบายการปกป้องสิ่งแวดล้อม อาจจะเกิดขึ้นมาจากภูมิหลังทางการแพทย์ของ มหาเธร์ กล่าวคือ มลภาวะทางอากาศสามารถลดลงได้จากการควบคุมสภาพจราจรและการลงทุนระบบขนส่งมวลชน แต่เพราะว่าเขามองเห็นอนาคตของรถ Proton ซึ่งถือเป็นรถยนต์ยี่ห้อแรกที่ผลิตโดยบริษัทท้องถิ่นมาเลเซียที่มีราคาไม่แพง

ดังนั้น อากาศบริสุทธิ์ในเมืองต่างๆ ของมาเลเซียจึงอาจจะเป็นเพียงแค่ความฝันว่าจะลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 45% ภายในปี 2030 หลังจากได้มีข้อตกลงด้านสภาพอากาศแห่งกรุงปารีสเมื่อปี 2015 แล้วมหาเธร์จะยังคงรักษาคำมั่นนี้ไว้หรือไม่?

ในทางกลับกัน นาจิบมีความมุ่งมั่นที่จะลดปริมาณคาร์บอนด้วยการล็อคคาร์บอนไว้ในพื้นที่ป่าฝนของประเทศจำนวน 20.3 ล้านเอเคอร์ ซึ่งสามารถดูดซับคาร์บอนได้ประมาณ 31% ของคาร์บอนทั้งประเทศ

ทั้งนี้ รองนายกรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม Datuk Derri Dr. James Dawos Mamit กล่าวว่า “การลดความเข้มของการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ตามเป้า 40% นั้นถือว่าเป็นสิ่งที่เราสามารถบรรลุเป้าหมายได้ หรือเราอาจจะทำสำเร็จแล้วก็ได้จากการดูดซับของต้นไม้ที่มีอยู่ในประเทศของเรา”

ตามการรายงานของคณะกรรมการน้ำมันปาล์มแห่งชาติมาเลเซีย (MPOC) รายงานว่า อุตสาหกรรมน้ำมันปาล์มขนาดใหญ่ของมาเลเซียสามารถช่วยลดปริมาณคาร์บอนได้ โดยพื้นที่กว่า 5 ล้านเอเคอร์ปกคลุมไปด้วยสวนปาล์มทีเป็นแหล่งดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ใหญ่เป็นอันดับสองของประเทศ และแม้ว่านักสิ่งแวดล้อมอาจไม่ยอมรับการปล่อยมลพิษที่เกิดขึ้นจากการผลิตน้ำมันปาล์ม แต่การผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพจากน้ำมันปาล์มนั้น ยังเป็นแหล่งพลังงานทดแทนที่สำคัญ

ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับว่ามหาเธร์จะเคารพคำปฏิญาณ ในการให้ความสำคัญกับการปลูกต้นไม้ทดแทน และสร้างความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศที่รัฐบาลก่อนหน้านี้ได้ให้คำปฏิญาณไว้หรือไม่

การเลือกตั้งครั้งนี้ อาจจะเป็นลางดีสำหรับการบังคับใช้กฎหมายในมาเลเซียก็เป็นไปได้ โดยหน่วยงานที่ดูแลเรื่องการปกป้องสิ่งแวดล้อม จะดำเนินการออกนโยบายในการปกป้องสิ่งแวดล้อม หวังว่ารัฐบาลชุดใหม่ของมหาเธร์จะทำหน้าที่ในการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติของประเทศด้วยเช่นกัน และเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เรามองโลกในแง่ดีต่อมหาเธร์ก็คือการได้เห็น Jomo Kwame Sundaram นักเศรษฐศาสตร์ที่สนใจด้านสิ่งแวดล้อมและผู้เขียนหนังสือเรื่อง Deforesting Malaysia: The political economy and social ecology of agricultural expansion and commercial logging (การทำลายป่าในมาเลเซีย: เศรษฐศาสตร์การเมืองและนิเวศวิทยาสังคมของการขยายเกษตรกรรมและการตัดป่าเชิงพาณิชย์) เป็นส่วนหนึ่งของทีมปรึกษาของมหาเธร์ก่อนที่เขาจะแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี

อย่างไรก็ตาม คนมาเลเซียส่วนใหญ่ที่เลือกพรรค Pakatan มีแรงผลักดันมาจากค่าครองชีพที่สูงขึ้นและการทุจริตที่เกิดจากรัฐบาลก่อนหน้านี้เป็นหลัก ไม่ได้เลือกเพราะปัญหาสิ่งแวดล้อม แล้วใครละที่เป็นผู้รับผิดชอบในการให้ความสำคัญด้านความยั่งยืน? แม้ว่าประชาธิปไตยจะมีชัยชนะ แต่ความยั่งยืนก็อาจจะถูกกลืนไปกับประเด็นทางการเมืองก็เป็นไปได้

ที่มา

• eco-business.com, Thomas Tang

The post การกลับมาของมหาเธร์ : ดีต่อการพัฒนามาเลเซียอย่างยั่งยืนหรือไม่? appeared first on SD Thailand.