ปัจจุบันทักษะความรู้เรื่อง ‘ปัญญาประดิษฐ์’ หรือ AI ไม่ใช่ทักษะในอนาคต แต่ถือเป็นหนึ่งทักษะจำเป็นและพื้นฐานที่ทุกคนต้องมี ประกอบกับความสามารถในการเข้าถึงที่เพิ่มมากขึ้น รวมทั้งฟีเจอร์และความสามารถในการนำไปต่อยอดที่หลากหลาย ทำให้นอกจากจะเป็นประโยชน์อย่างมากแล้ว อีกด้านหนึ่ง AI จึงมาพร้อมความเสี่ยงด้วยเช่นกัน
เป็นที่มาของความร่วมมือระหว่าง AIS ร่วมกับ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พัฒนาคอร์สเรียน ‘อุ่นใจไซเบอร์ : AI Literacy’ แพลตฟอร์มการเรียนรู้รูปแบบดิจิทัลเพื่อยกระดับความรู้และทักษะด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของคนไทย
พัฒนาโดยคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้าน AI จากหลากหลายสาขา ครอบคลุมตั้งแต่ความหมายของ AI การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงการใช้งานอย่างปลอดภัย สร้างสรรค์ และมีจริยธรรม โดย อว. รับรองมาตรฐานเนื้อหา รวมทั้งเตรียมต่อยอดหลักสูตรให้นิสิตนักศึกษาสามารถสะสมชั่วโมงการเรียนรู้จากคอร์สดังกล่าว เพื่อนำไปเทียบเป็นหน่วยกิตได้ในอนาคต
ศาสตราจารย์ ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI ทำให้องค์ความรู้เหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่ใช่แค่ควรเรียนรู้ แต่ ‘ต้องรู้’ ทั้งการเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วม ทำงานร่วม และใช้เทคโนโลยีอย่างมีวิจารณญาณ รวมทั้งการนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่างรู้เท่าทัน รวมทั้งมีความอุ่นใจในการใช้งานเทคโนโลยีต่างๆ เหล่านี้
ขณะที่บทบาทของสถาบันการศึกษาในปัจจุบัน ต้องให้ความสำคัญในการ ‘สร้างคน’ ที่พร้อมสำหรับโลกยุคใหม่อย่างมีคุณภาพ จุฬาฯ มุ่งพัฒนาและเผยแพร่องค์ความรู้ด้านปัญญาประดิษฐ์ภายใต้แนวทาง ‘Responsible AI’ เพื่อยกระดับการเรียนรู้ของนิสิต ผลิตบัณฑิตที่มีความเชี่ยวชาญด้านดิจิทัล และสามารถประยุกต์ใช้ AI ได้จริงในอนาคต
“ปัจจุบัน AI กลายเป็นความรู้พื้นฐาน และมีความจำเป็นต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน รวมทั้งช่วยพัฒนาศักยภาพในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้ประเทศ จึงจำเป็นที่ต้องมีการส่งเสริม พร้อมทั้งพัฒนาให้คนไทยมีองค์ความรู้ ความสามารถ และมีความพร้อมทางปัญญาในการใช้ปัญญาประดิษฐ์ได้อย่างสร้างสรรค์ และปลอดภัย ซึ่งทางจุฬาฯ มีความเข้มแข็งด้านวิชาการ และผู้เชี่ยวชาญด้าน AI จากหลากหลายศาสตร์มาร่วมสนับสนุนความร่วมมือครั้งนี้ เพื่อพัฒนาหลักสูตร การออกแบบเนื้อหา พร้อมถ่ายทอดองค์ความรู้ เพื่อให้การเรียนรู้มีความรอบด้าน ตอบโจทย์การนำไปใช้งาน รวมทั้งสามารถเข้าถึงได้อย่างเปิดกว้าง เพื่อสามารถนำเอไอไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ”
ดร.พันธุ์เพิ่มศักดิ์ อารุณี รองปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า กระทรวง อว. มุ่งพัฒนากำลังคนของประเทศผ่านระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) ให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคปัญญาประดิษฐ์ โดยให้ความสำคัญกับการยกระดับ AI Literacy ควบคู่กับทักษะการคิดวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) และจริยธรรมในการใช้เทคโนโลยี เพื่อสร้างพลเมืองดิจิทัล ที่มีคุณภาพ ผ่านความร่วมมือในการพัฒนาหลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์ AI Literacy’ ระหว่างภาครัฐ เอกชน และสถาบันอุดมศึกษา ซึ่งเป็นการขยายโอกาสการเรียนรู้ไปยังนิสิต นักศึกษาทั่วประเทศ เพื่อเตรียมความพร้อมกำลังคนกว่า 1.8 ล้านคน ให้เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต
“ความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนเป้าหมายของ อว. ในการขับเคลื่อนระบบนิเวศการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการพัฒนาคนไทยให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงของโลกอย่างยั่งยืน รวมทั้งสอดคล้องนโยบาย AI For All เพื่อส่งเสริมการนำองค์ความรู้ AI หรือพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ มากกว่าแค่การเรียนการสอน แต่สามารถนำมาต่อยอดความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ การวิจัย และนวัตกรรมต่างๆ เพื่อนำมาช่วยแก้ไขปัญหาต่างๆ ของประเทศได้เพิ่มมากขึ้น เช่น การแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 รวมทั้งการเพิ่มความตระหนักรู้การนำเอไอไปใช้ จนถึงข้อควรระวังต่างๆ เพื่อสามามารถใช้เอไอในชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัย”
คุณสายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านสื่อสารองค์กร AIS กล่าวว่า AIS ในฐานะผู้นำด้านโครงข่ายและเทคโนโลยีดิจิทัลอัจฉริยะ ไม่เพียงมุ่งยกระดับเครือข่ายสู่ Autonomous Network และการนำ AI มาเป็นแกนหลักในการบริหารจัดการเท่านั้น แต่ยังเดินหน้าขับเคลื่อนระบบของปัญญาประดิษฐ์ (AIS AI Universe) อย่างรอบด้าน ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนานวัตกรรมบริการที่ตอบโจทย์การใช้งาน AI ของลูกค้า อาทิ AISpace ศูนย์รวมบริการ AI, การส่งเสริมการสร้างทักษะดิจิทัลให้คนไทยทุกกลุ่มผ่านแพลตฟอร์ม LearnDi for Thais ตลอดจนการเสริมศักยภาพบุคลากรภายในองค์กรผ่านหลักสูตรด้าน AI โดยมี AIS Academy เป็นแหล่งความรู้
“กว่า 8 ปี ที่ AIS ให้ความสำคัญในการส่งเสริมการพัฒนาและใช้งานทักษะทางดิจิทัลอย่างปลอดภัย ผ่านการพัฒนาหลักสูตรอุ้นใจไซเบอร์ และสามารถเข้าถึงคนไทยได้กว่า 1 ล้านคน ขณะที่ความรวดเร็วของการพัฒนาเทคโนโลยีในปัจจุบัน โดยเฉพาะการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ ส่งผลให้มีการยกระดับจาก Digital Literacy สู่ AI Literacy เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางไซเบอร์ และยกระดับความรู้ด้าน AI ให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น พร้อมทั้งหลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์ AI Literacy : My AI Buddy’ โดยมุ่งหวังว่าหลักสูตรนี้จะช่วยให้คนไทยใช้งาน AI ได้อย่างปลอดภัยและสร้างสรรค์ สนุกกับการใช้ AI ในฐานะ ‘บัดดี้’ หรือเพื่อนคู่คิด สามารถอยู่ร่วมกับ AI ได้อย่างมั่นใจ มีความรับผิดชอบ และก้าวสู่สังคมดิจิทัลอย่างยั่งยืนไปด้วยกัน”
หลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์ AI Literacy’ จึงถือเป็นก้าวสำคัญในการส่งเสริมการเรียนรู้ด้าน AI และพลเมืองดิจิทัลในรูปแบบที่ยืดหยุ่นและเข้าถึงได้สะดวก เพื่อเปิดโอกาสให้คนไทยทุกกลุ่มสามารถเข้าถึงความรู้ทาง AI ได้ฟรีและเปิดกว้าง โดยเบื้องต้นได้พัฒนาคอร์สเรียนรวม 10 หลักสูตร ครอบคลุมทั้งความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับ AI ความเข้าใจพื้นฐาน ความเข้าใจในเครื่องมือ สถานการณ์ รวมทั้งบริบทในการนำ AI ไปใช้ พร้อมทั้งความสามารถในการเข้าถึงเครื่องมือ เพื่อให้ AI กลายเป็นผู้ช่วยที่มีประสิทธิภาพ ไปจนถึงเรื่องกรอบจริยธรรมในการใช้งาน ทั้งสำหรับการใช้งานในระดับบุคคล ไปจนถึงการนำไปใช้งานภายในองค์กร
โดยวัตถุประสงค์สำคัญ ทั้งการมุ่งสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ AI และสามารถนำไปเป็นผู้ช่วยการใช้งานจริงได้ ตามแต่ละบริบทที่ต้องการอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งอย่างปลอดภัยและสร้างสรรค์ เพื่อสามารถบรรลุเป้าหมายสำคัญในการพัฒนาหลักสูตรขึ้นมา ทั้งการสร้างความรู้ความเข้าใจ ใช้งานได้จริง รวมไปถึงการต่อยอดสร้างประโยชน์ เพื่อให้เกิดคุณค่าทั้งต่อตัวเอง และประเทศชาติได้ต่อไป
ผู้ที่สนใจสามารถเรียนรู้หลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์ : AI Literacy’ ได้ฟรี ทุกที่ทุกเวลา ผ่านแพลตฟอร์ม Thai MOOC https://thaimooc.ac.th/instructor/ais/, LearnDi for Thais บนเว็บไซต์ https://aunjaicyber.ais.th/pathway/162 และแอปพลิเคชัน อุ่นใจ CYBER ทั้งนี้ หลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์ : AI Literacy’ ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางการเรียนรู้ในสถาบันอุดมศึกษาต่าง ๆ ได้อย่างกว้างขวาง เพื่อร่วมยกระดับทักษะด้าน AI และภูมิคุ้มกันทางดิจิทัลให้แก่เยาวชนไทยในอนาคตอย่างยั่งยืน
